لغات، اصطلاحات و مفاهیم متعددی در حوزه رتبه‌بندی و ارزیابی به کار می‌رود که تعریف و مفهوم هرکدام را می‌توان در مراجع و واژه‌نامه‌های تخصصی این حوزه دید. دو لغت پرکاربرد و عمومی که در این حوزه به کار می‌روند و مفهوم و تفاوت آن‌ها محل بحث و سوال است، دو لغت ارزیابی و ارزشیابی است.

با اینکه بسیاری از متخصصان در حوزه‌های علمی مختلف بر قرابت این دو مفهوم تاکید دارند اما به طور دقیق می‌توان تعاریف زیر را ارائه کرد:

ارزیابی (Assessment) : به معنای جمع‌آوری داده برای تصمیم‌گیری و داوری در مورد کیفیت شخص‌، شی، گروه یا رویدادی است. در علم این کلمه می‌تواند به معنی روش‌های اندازه‌گیری برای کیفیت چیزی باشد. باشد. مثلا، ارزیابی آموزشی برای بالابردن کیفیت و اثربخشی زحمات آموزشی لازم است. این فرآیند برای مشاهده ی پیشرفت و تصمیم گیری است و می تواند شامل یک آزمون هم باشد. در نتیجه هر آزمونی یک نوع ارزیابی است ولی هر ارزیابی آزمون نیست.

ارزشیابی (Evaluation) : فرآیند مشاهده و اندازه‌گیری چیزی جهت قضاوت ارزش آن است که در مقام مقایسه با اشیا/موارد مشابه آن یا با استانداردهای از قبل تعیین شده مشخص می‌شود.

به عنوان مثال ما می‌خواهیم در مورد هوای کلاس صحبت کنیم. برای اندازه‌گیری (measurement) دمای هوا یک دماسنج نیاز داریم و در نقاط اتاق اندازه‌گیری‌هایی انجام می‌دهیم،اعدادی به دست می‌آوریم و می‌توانیم میانگین این اعداد را به عنوان دمای اتاق در نظر بگیریم. عدد به دست آمده هیچ اطلاعاتی به ما در مورد خوب یا بد بودن هوای کلاس نمی‌دهد. صرفا یک بخش از اطلاعات موجود در مورد هوا است. لذا در این مثال ارزشیابی صورت نگرفته است. اما اگر ارزیابی مولفه های دیگر هوا مطابق یک استاندارد مشخص انجام می‌شد نتیجه کلی می‌توانست ارزشیابی تلقی شود.

 سیدهیژا حسینی

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید